Firmaların merkez ve şubeleri arasında kullandıkları data hatları üzerinden ihtiyaçlar gereği ses ve hatta bu hatlar üzerinden video konferans yapılıyor.Ses,data ve video görüntülerinin aynı anda kullanıldığı durumlarda hat üzerinde çok fazla trafik oluşacağı için bu hatlarladan verim almak neredeyse imkansızdır.Bu yazımızda merkez ve şube arasında FrameRelay kullanılan bir topolojide paketlerin istediğimiz şekilde iletilmesini sağlayacağız.(FrameRelay konfigürasyonu konumuz dışındadır)
Standart olarak iletişimde FIFO (first in first out)modeli kulanılır.Bu durumda hangi paket önce gelirse o paket iletilir ve buda istenmez bizim yapmamız gereken önemli veriler ile önemsiz verilerin ne olduğunu belirtmek ve cihaz üzerinde bu paketleri istediğimiz şekilde yönlendirilmesini sağlamaktır.(Önemli ve önemsiz veri sıralaması firmalarda farklılık gösterebilmektedir.Biz yazımızda önce ses sonra data paketleri olarak sıralayacağız)Bu yazımızda merkez ve şube arasında FrameRelay kullanılan bir topolojide paketlerin istediğimiz şekilde iletilmesini sağlayacağız.(FrameRelay konfigürasyonu konumuz dışındadır)
Istanbul için Örnek konfigürasyon;
“
Kod:
class-map match-all sesclass
match access-group 150
class-map match-all signal
match access-group 160
!
policy-map ses
class sesclass
priority 16
class signal
bandwidth 4
class class-default
fair-queue
!
interface Ethernet0/0
ip address x.x.x.x
no keepalive
half-duplex
!
Kod:
interface Serial 0
no ip address
encapsulation frame-relay
no ip mroute-cache
no fair-queue
frame-relay traffic-shaping
frame-relay ip rtp header-compression
!
interface Serial 0.1 point-to-point
bandwidth 256
ip address 192.168.10.200 255.255.255.0
frame-relay interface-dlci 100
class CIR256
!
Kod:
map-class frame-relay CIR256
no frame-relay adaptive-shaping
frame-relay cir 256000
frame-relay bc 2560
frame-relay be 0
frame-relay mincir 256000
service-policy output ses
frame-relay fragment 320
!
Kod:
access-list 150 permit udp any any range 16384 32767
access-list 150 permit udp any any precedence critical
access-list 150 permit udp host 192.168.10.200 host 192.168.20.200
access-list 160 permit tcp any eq 1720 any
access-list 160 permit tcp any any eq 1720
“
Bu yapıda paketleri istediğimiz şekilde iletilmek için sırasıyla
1-Ilk olarak access list oluşturalım Ses paketleri için; Kod:
Voiprouter(config)#access-list 150 permit udp any any 16384 32767 (Ses paket aralığına izin veriyoruz.)
Voiprouter(config)#access-list 150 permit udp any any precedence critical (Öncelik veriyoruz)
Voiprouter(config)#access-list 150 permit udp host 192.168.10.200 host 192.168.20.200
Sinyalleşme için; Kod:
Voiprouter(config)#access-list 160 permit tcp any eq 1720 any (dışarı giden 1720 paketlerini kabul ediyoruz).
Voiprouter(config)#access-list 160 permit tcp any any eq 1720 (içeri gelen 1720 paketlerine izin veriyoruz)
2-Paketlere uygulayacağımız kriterleri belirleyeceğimiz class-map’leri yaratıyoruz. Konfigürasyon modunda ; Ses paketleri için; Kod:
Voiprouter(config)#class-map match-all sesclass
Voiprouter(config-cmap)#match access-group (Match komutu ile neye göre uygulayacağımız belirtiyoruz)
burada bir çok seçenek mevcut ama biz örneğimizde access list’ler ile çalışacağız.Bu sebeple
Kod:
Voiprouter(config-cmap)#match access-group 150 (150 numaralı extended acl oluşturuyoruz)
Sinyalleşme için ; Kod:
Voiprouter(config)#class-map signal (sinyalleşme için class map yaratıyoruz)
Voiprouter(config-cmap)#match access-group 160 (kullanılacak acl seçiyoruz)
3-Şimdi Policy map yaratalım ve yarattığımız class map ile ilişkilendirelim. Kod:
Voiprouter(config)#policy-map ses (ses adında bir policy map yaratıyoruz)
Voiprouter(config-pmap)#class sesclass (daha önce sesclass adında yarattığımız class map’i ilişkilendiriyoruz)
Voiprouter(config-pmap-c)#priority 16 (ses paketlerine 16 kbps lik öncelik veriyoruz.)
Voiprouter(config-pmap)#class signal (sinyalleşme için yarattığımız class map’i ilişkilendiriyoruz)
Voiprouter(config-pmap-c)#bandwidth 4 (sinyalleşme için 4kbps BW veriyoruz)
Voiprouter(config-pmap)#class class-default (Class-map kullanarak belirtmediğimiz kalan trafik.)
Voiprouter(config-pmap)#fair-queue
4-Trafiği şekillendirmek için map-class yaratıyoruz. Kod:
Voiprouter(config)#map-class frame-relay CIR256 (CIR256 bizim verdiğimiz isim)
Voiprouter(config-map-class)# frame-relay cir 256000 (Hattımız 256 Kbps burada byte cinsinden yazıyoruz)
Voiprouter(config-map-class)# frame-relay bc 2560
Voiprouter(config-map-class)# frame-relay be 0 (ses trafiği olduğu için “0” değeri veriyoruz)
Voiprouter(config-map-class)# frame-relay mincir 256000 (Standart olarak değer CIR/2 dir.Bu sebeple biz bütün BW gösteriyoruz)
Voiprouter(config-map-class)# service-policy output ses (Yarattığımız ses adında policy-map’i gösteriyoruz)
Voiprouter(config-map-class)# frame-relay fragment 320
Voiprouter(config-map-class)# no frame-relay adaptive-shaping becn
(mincir değeri verilmeyen konfigürasyonlarda “no” komutu olmadan kullanılır.
Bu durumda mincir olarak CIR/2 değeri atanır.Ama biz mincir değerini elle verdik ve “cir” değeri ile eşitledik.)
Burada bilmemiz gereken bazı terimler ortaya çıkıyor.Ben bu terimleri kısaca açıklamak istiyorum.
CIR (Commited Information Rate) : Kabul edilen iletişim kapasitesi
Hesaplamak için: CIR = Bc X 1000/Tc
Bc (Committed Burst Size) : FrameRelay networklerinde bir Tc zamanında iletim yapılmasına izin verilen maksimum bit miktarı.
Hesaplamak için: Bc = CIR X Tc/1000
Be (Excess Burst Size) : FrameRelay networklerinde bir Tc zamanında Bc üzerinden aşılmasına izin verilen maksimum bit miktarı
Tc (Commited rateMeasurement interval) : CIR,Bc ve Be nin tanımlandığı Belirli zaman aralığıdır.Tc değeri normal olarak 1 ve 1.2 saniyeleri arasındadır.
Hesaplamak için: Tc = Bc/CIR X 1000
Fragment : FrameRelay networklerinde bir Tc zamanında iletim yapılmasına izin verilen maksimum paket büyüklüğü
Hesaplamak için: fragment-size =TcxCIR/8
BECN : FrameRelay networklerinde tıkanıklık olduğu zaman bunu farkeden cihaz göndericiye uyarıda bulunmak amaçlı BECN biti gönderir.
Mincir : Hat üzerinde tıkanıklık oluştuğunda cihazlar birbirleri ile haberleşerek göndericinin gönderim hızını düşürmesini sağlarlar.Bu düşüş en fazla mincir değerine kadardır.Standart olarak CIR/2 dir.
5-Son olarak kullandığımız interface’ler üzerinde ayarlarımızı tanımlıyoruz. a-Ana interface üzeinde; Kod:
Voiprouter(config)#interface serial 0
Voiprouter(config-if)#frame-relay traffic-shaping (eğer traffic-shaping aktif olmaz ise yapılan konfigürasyon çalışmaz)
Voiprouter(config-if)#frame-relay ip rtp header-compression
b-Subinterface üzerinde; Kod:
Voiprouter(config)#int serial 0.1
Voiprouter(config-subif)#frame-relay interface-dlci 100
Voiprouter(config-fr-dlci)#class CIR256
(Subinterface’ye yarattığımız map-class’ı tanımlıyoruz.)