Gelişim:
Sürüm 1.0 Aralık 2006 Ozgur Karatas

Özet:
Bu belgede evrensel bir işletim sistemi olan Debian GNU\Linux için nasıl .deb paketi hazırlanacağı anlatılmıştır. Belgenin amacı okuyucuları .deb paketinin oluşumu hakkında bilgilendirmek ve debian paket depolarını zenginleştirmeye teşvik etmektir.

Telif Hakkı:
Bu belgenin; Nasıl Debian Paketi Yapılır? 1.0 sürümünün telif hakkı Ozgur Karatas'a aittir. Bu belgeyi, Free Software Foundation tarafından yayınlanmış bulunan GNU Özgür Belgeleme Lisansının 1.1 ya da daha sonraki sürümünün koşullarına bağlı kalarak kopyalayabilir, dağıtabilir ve/veya değiştirebilirsiniz.

Linux, Linus Torvalds adına kayıtlı bir ticarî isimdir.

Başlarken:
Debian bilgisayarınız için özgür bir işletim sistemidir. Bir işletim sistemi bilgisayarınızın çalışmasını sağlayan bir dizi temel program ve araçtan oluşmuş bir yazılım topluluğudur. Debian Linux çekirdeğini (işletim sisteminin çekirdeği) kullanır, ancak temel işletim sistemi araçlarının çoğu GNU projesinden gelmektedir; bu yüzden GNU/Linux olarak adlandırılmıştır.
Debian GNU/Linux salt bir işletim sisteminden daha fazlasını sağlar. Paket depoalarında 15490 paket önceden derlenmiş ve kuruluma hazır olarak gelmektedir.

APT Nedir?
Debian işletim sistemini diğer linux dağıtımlarından ayıran ve popüler kılan araçlardan birisi APT'dir. Açılımı Advanced Package Tool'dur. APT'nin amacı Debian kullanıcılarının hayatını kolaylaştırmak ve sistemin yönetiminin daha iyi, anlaşılır şekilde yapılabilmesini sağlamaktır. APT; Debian geliştiricileri tarafından, Debian projesi için geliştirilmiştir.
Önce .tar.gz vardı. Kullanıcılar GNU/Linux sistemlerinde kullandıkları her programı derlemek zorundaydılar. Debian geliştirimi sırasında, kurulu paketlerin yönetimini sağlayacak bir sistemin zorunluluğu hemen görüldü. Bu amaçla geliştirilen sisteme dpkg adı verildi. Sonuçta GNU/Linux dünyası, RedHat'in kendi paket yönetim sistemini geliştirmesinden biraz önce, dpkg ile tanıştı.
Hemen ardından GNU/Linux sisteminin geliştiricilerinin kafasında yeni bir ikilem oluştu. Paketlerin hızlı, pratik ve verimli bir yöntemle kurulabilmesini, paket bağımlılıkları yönetimi ve paket güncellemeleri sırasında konfigürasyon dosyalarının güncellenmesini sağlayacak bir araca ihtiyaç vardı.
Yine Debian projesi kapsamında ilk ürün ortaya çıktı, APT (Advanced Packaging Tool). Apt daha sonra Connectiva tarafından rpm paketler ile kullanılmak üzere port edildi ve bazı dağıtımlar tarafından da kullanılmaya başlandı.

Aptitude Nedir?
Aptitude kabiliyet anlamına gelmektedir. Apt için kullanılan birçok komut aynı şekilde aptitude için de geçerlidir. man aptitude komutu ile hakkında detaylı bilgi alınabilir.

1. Gerekli Paketlerin Kurulumu:
Bir debian paketi hazırlamak için bazı programlara ihtiyaç vardır. Öncelikle sisteminizde bu paketlerin kurulu olduğundan emin olun. Kurulu değil ise aşağıdaki komutla gerekli programları debian depolarından çekerek kurabilirsiniz.

aptitude install build-essential binutils fakeroot lintian debhelper dh-make devscripts

2. Paket Seçimi:
Bir program için debian paketi (.deb) oluşturmadan önce birkaç noktaya dikkat etmelisiniz.
• Hazırladığınız paketin debian depolarında olup olmadığını kontrol edin.
apt-cache search paket-adı
• Paketleyeceğiniz programın ne tür bir lisansa sahip olduğunu kontrol edin.
Genel olarak GNU\GPL lisansına sahip olması gerekmektedir.
• Programın sistem için bir güvenlik problemi oluşturmadığından emin olun.
• Programın yazarı ile bağlantı kurun ve debian depolarına girmesi için debian geliştiricilerine bilgi verin. Genellikle debiandevel@lists.debian.org mail listesinden temas kurabilirsiniz.

3. Paketimizi hazırlamaya başlayalım:
Öncelikle kafanızın karışmaması için home dizininiz altında yeni bir dizin oluşturun.
root@ozgur:/home/ozgur# cd /home/ozgur/
root@ozgur:/home/ozgur# mkdir package
root@ozgur:/home/ozgur# cd package/
Ardından .deb paketini hazırlayacağınız programın kaynak kodunu bu dizin altında açın.
root@ozgur:/home/ozgur/package# ls rsyslog1.12.2.tar.gz
root@ozgur:/home/ozgur/package# tar zxvf rsyslog1.12.2.tar.gz
root@ozgur:/home/ozgur/package# cd rsyslog1.12.2

Genellikle tüm programların kaynak kodu ile birlikte INSTALL ve README dosyaları gelmektedir. Siz programın ne olduğunu, nasıl çalıştığını bilseniz de bu dosyaları okumak için biraz zaman ayırmanız yararınıza olacaktır.

Bir program ./configure , make ve make install komutları ile sisteminize kurulabilir. Fakat ./configure
seçeneği için çeşitli parametreler vardır. Bilgi edinmek için ./configure --help komutunu kullanabilirsiniz.

Debian paket sistemini anlamak ve APT hakkında bilgi sahibi olmak isterseniz, kendi .deb paketinizi nasıl yapabileceğinizi merak ederseniz aşağıdaki linkten dökümanı PDF formatında açarak okuyabilirsiniz.

http://www.ozgurkaratas.com/doc/Nasi...ti_Yapilir.pdf